Jak podłączyć kolumny i subwoofer – przewodnik po kablach głośnikowych

Zobacz kable w kategorii: Podłączanie głośników i subwoofera

Wzmacniacz i kolumny to absolutna podstawa każdego systemu stereo czy kina domowego. Aby jednak wszystko działało, potrzebujemy jeszcze jednego, często bagatelizowanego elementu – odpowiednich kabli głośnikowych. W tym artykule pokazujemy, jak dobrać kable do kolumn, czym się różnią konfiguracje typu bi-wiring i single-wiring, oraz kiedy potrzebny jest kabel subwooferowy RCA.

1. Kable głośnikowe do kolumn stereo

Do podłączenia kolumn do wzmacniacza potrzebne są kable głośnikowe. W przeciwieństwie do kabli sygnałowych, kable głośnikowe przenoszą sygnał o dużym natężeniu – to już nie tylko napięcie, ale też prąd. Mamy tu zawsze do czynienia z sygnałem analogowym, a więc podatnym na zakłócenia. Dlatego tak ważne są ich długość, przekrój, jakość przewodnika i izolacji.

Single-wiring i bi-wiring – podłączanie głośników

Większość systemów oparta jest o tzw. single-wiring, czyli jeden kabel (dwużyłowy) na jedną kolumnę – kolumna posiada dwa terminale wejściowe. W niektórych kolumnach możliwe jest zastosowanie bi-wiringu (kolumna posiada 4 terminale), czyli dwóch par kabli na jedną kolumnę – osobno dla niskich i wysokich tonów. Choć zdarzają się kolumny z 6 terminalami – jezcze bardziej różnicowy podział do sekcji niskotonowej, średniotonowej i wysokotonowej. Warto wiedzieć, że do bi-wiringu nie potrzeba wzmacniacza z dodatkowymi terminalami. Wystarczy standardowe wyjście głośnikowe (L i R), z którego wychodzą po dwie żyły (dwa przewody) na każdą kolumnę. Kluczowe jest to, by kolumna miała dwa komplety zacisków – dla sekcji niskotonowej i wysokotonowej oraz by zostały usunięte zworki między nimi. Dlaczego ma to sens i wpływ na brzmienie? Może to wynikać z kilku rzeczy. Przede wszystkim sygnał ze wzmacniacza biegnie oddzielnie i od razu trafia na właściwe terminale na zwrotnicę w kolumnach, a nie przez zworkę. Po drugie nierzadko kable bi-wiringowe mają różną budowę dla przenoszenia sygnału na bas i na wysokie tony. Jednak kwestia właściwego wyboru kabla bi-wiringowego do kolumn, nie jest uniwersalna, a wiele zależy od samych kolumn i podziału zwrotnicy, gdyż nie zawsze jest to prosty podział na wysokie i niskie tony.  A co ze średnimi tonami? Zagadnienie jest na tyle szerokie, że nie mieści się w ramach tego ogólnego poradnika.

Co ciekawe, jeśli kolumna jest przygotowana do bi-wiringu, czyli posiada 4 terminale, to nawet sposób podłączenia pojedynczego kabla stereo (nie bi-wiringowego) do zwartych zworką terminali ma znaczenie – czy podłączymy oba do wysokich zacisków, oba do niskich, czy na zmianę. Chodzi o to, gdzie w pierwszej kolejności trafia sygnał, a dopiero po zworce rozchodzi się dalej. Jeśli masz dość dobry system, poeksperymentuj, a usłyszysz różnice.

Rodzaje kabli głośnikowych: tri-wiring, bi-wiring, klasyczne (pojedyncze – jedna para)

Bi-amping – podłączenie z osobnym wzmacnianiem pasm

Bi-amping to bardziej zaawansowana konfiguracja niż bi-wiring. Różni się tym, że zamiast jednej końcówki mocy (lub jednego wzmacniacza) do zasilania całej kolumny, używa się dwóch wzmacniaczy – osobno dla niskich i wysokich tonów. Dzięki temu każda sekcja kolumny ma własne źródło mocy, co poprawia kontrolę nad przetwornikami i w rezultacie jakość dźwięku.

Istnieją dwa rodzaje bi-ampingu:

• passive bi-amping – kolumna nadal ma własną zwrotnicę, ale każdy tor (niski i wysoki) dostaje sygnał z osobnego wzmacniacza,
• active bi-amping – stosuje się aktywną zwrotnicę przed wzmacniaczami, a każda końcówka mocy dostaje już tylko wycinek pasma (np. tylko bas lub tylko tony wysokie).

W praktyce najczęściej spotykany jest pasywny bi-amping, bo nie wymaga modyfikacji kolumn ani dodatkowej zwrotnicy. Wymaga jednak wzmacniacza z wyjściami A/B lub dwóch niezależnych wzmacniaczy (np. dwa monobloki lub końcówki mocy). Kolumna musi mieć oczywiście podwójne terminale i odłączone zworki – jak przy bi-wiringu.

Bi-amping może dać efekty w większych systemach, z mocnymi kolumnami i osobnymi końcówkami mocy. W systemach budżetowych rzadko przynosi realne korzyści, a dodatkowy koszt sprzętu jest często nieproporcjonalny do efektu.

Podłączanie urządzeń audio – wszystkie artykuły

Przekrój, długość i rodzaj zakończeń kabli do głośników

Jaki kabel do kolumn wybrać? Zależy przede wszystkim od długości i mocy systemu. Do krótkich odcinków (np. do 2–3 m) wystarczy przekrój 2 × 2,5 mm². Przy dłuższych kablach warto rozważyć 2 × 4 mm². Do mniej wymagających systemów budżetowych czasem stosuje się cieńsze przewody – np. 2 × 1,5 mm² – ale nie jest to zalecane do droższego sprzętu.

Kable głośnikowe mogą być zakończone na kilka sposobów:

• goły drut (skręcona miedź) – najprostsze rozwiązanie, ale niepraktyczne przy częstym przepinaniu,
• wtyki bananowe – wygodne i szybkie, pasują do większości terminali głośnikowych,
• widełki – dobre przy niektórych rodzajach złączy, szczególnie gdy banany nie pasują,
• własna konfekcja lub gotowe kable – w zależności od potrzeb i budżetu.

2. Kable do subwoofera

Jeśli używasz subwoofera aktywnego, czyli z własnym zasilaniem, potrzebujesz już nie kabla głośnikowego, ale sygnałowego RCA. Najczęściej jest to pojedynczy kabel, który przesyła niskotonowy sygnał z amplitunera lub wzmacniacza z wyjściem sub-out (LFE).

Kabel do subwoofera powinien być ekranowany, aby uniknąć zakłóceń i buczenia. W zestawach kina domowego często subwoofer stoi daleko od wzmacniacza, więc długość kabla może wynosić nawet kilka metrów. Wtedy tym bardziej warto postawić na dobry przewód z ekranowaniem.

3. Czy drogi kabel gra lepiej?

To jedno z najczęściej zadawanych pytań. Odpowiedź jest: to zależy. Na pewno warto unikać najtańszych, budżetowych kabli. Generalna zasada jest taka, jak wszędzie – całość jest tak słaba, jak jej najsłabsze ogniwo. Już podstawowy kabel z czystej miedzi OFC o odpowiednim przekroju będzie grał poprawnie. Lepsze przewody oferują zwykle lepsze ekranowanie, solidniejsze wtyki, niższą rezystancję, a w kablach zaawansowanych następuje zauważalna poprawa klarowności dźwięku – szczególnie w bardziej rozdzielczych systemach. Jednak cudów nie ma – kabel nie „zagra” sam z siebie. Kabel jest dopełnieniem (dostrojeniem) całości systemu. Najpierw zadbaj o odpowiednią akustykę pomieszczenia, wzmacniacz, źródło i kolumny. I nieprzypadkowo akustyka została tu wymieniona w pierwszej kolejności.

4. Najczęstsze błędy przy podłączaniu kolumn

• zbyt cienki kabel do długiej trasy (np. 1,0 mm² na 5 metrów – duże straty!),
• niechlujne podłączenie gołego drutu, który wypada lub się utlenia,
• zamienione biegunowości – jeden głośnik +/–, drugi –/+ (brak basu i scena się „rozjeżdża”),
• pomylone kanały stereo,
• kabel głośnikowy podłączony do wyjścia RCA lub odwrotnie – nie zadziała, a może uszkodzić sprzęt.

Podsumowanie

Dobre kable głośnikowe to nie tylko detal. Odpowiednia długość, przekrój i zakończenie mają realny wpływ na bezpieczeństwo, jakość dźwięku i komfort użytkowania systemu audio. Jeśli podłączasz kolumny do wzmacniacza stereo lub amplitunera kina domowego, zainwestuj w solidne kable, najlepiej dedykowane do tego celu. A jeśli korzystasz z subwoofera – nie zapomnij o odpowiednim kablu sygnałowym z ekranowaniem. W naszym sklepie, jak nigdzie indziej, spotkasz doradztwo poparte wieloletnim doświadczeniem w dziedzinie kabli. Nie uprawiamy audiofilskiego voo-doo. Jeśli zastanawiasz się jak i czym najlepiej podłączyć kolumny głośnikowe do swojego systemu, to skorzystaj z naszej wiedzy. Doradzamy rzetelnie, a także wypożyczamy kable na odsłuchy we własnym systemie domowym. Skorzystaj z tego!

Więcej wiedzy o kablach głośnikowych?

Przeczytaj poradnik Grahama Nalty – szefa i założyciela firmy Black-Rhodium z Wielkiej Brytanii, który od wielu lat bada przewodniki, izolacje i konstruuje kable audio. Pisze nie tylko o kablach głośnikowych, lecz o wszystkich rodzajach przewodów audio. Przetłumaczyliśmy jego poradnik i udostępniliśmy w dwóch częściach:

• Poradnik jak kupować kable audio – Graham Nalty (1-5)
• Poradnik jak kupować kable audio – Graham Nalty (6-11)